in oyun

banished: kimdir bu efendi?

Elbette öyle muazzam anlatacağımı iddia etmiyorum ama bu sefer elimden geldiğince, klavyem yettiğince sizlere Banished adlı güzel mi güzel bağımsız yapımcılar tarafından geliştirilmiş bir oyunu tanıtacağım.

Yazar: uyanneo

Oyunun olayı çok basit ve devamlılık sağlamak da bir o kadar zor. Adından da açıklanabileceği üzere sürgünde olan bir halkı şehirleştirme ama endüstriyelleştirmeden yaşama usulü üzerine kurulu bir oyun. Oyunda para yok, her şeyiniz takas üzerine ki bir takım meyve, sebze ve hayvanlar için belirli bir süre sonra pazar ve ticaret limanı kurarak tohum ve damızlık almanız gerekiyor. Çünkü başlangıçta size tabiri caizse tadımlık olarak veriliyor bunlar; bu ne demek? Yani mesela oyunda koyun, inek, tavuk varken size yalnızca rastgele bir tanesi veriliyor. Aynı şekilde lahana, kabak, mısır, buğday gibi bir sürü şey varken yalnızca yanılmıyorsam 2 tane tarla tohum çeşidi bir tane de meyve bahçesi için çeşit veriliyor. Yani öyle başlar başlamaz her şeye sahip olmak gibi bir durum ne yazık ki yok.

banished: kimdir bu efendi? 1

Bir üst fotoğrafta gördüğünüz şey oyunun en güzel yanlarından bir tanesi( ki bence gerçekten muazzam hatta belki oyun sırf bu sebepten bile alınabilir)kaba tabirle hala geliştirme aşamasında olması. Steam Workshop bilenleriniz muhakkak vardır, bu workshop üzerinden üyelerin yaptığı eklentilerle istediğinizi ekleyerek kolaylaştırma, değiştirme şekil şukulyapma şansı yakalamış oluyorsunuz ve kolayca seçenekler dahilindeki istediğiniz dile çevirebiliyorsunuz. 

Mesela ben şu eklentileri kullanıyorum:

banished: kimdir bu efendi? 2
banished: kimdir bu efendi? 3
banished: kimdir bu efendi? 4

Ama yine yukarıda gördüğünüz üzere bazen aynı konu üzerine olan eklentiler birbiriyle çakıştığı için bir takım eklentileri kullanırken diğerlerini kapalı tutmanız gerekebiliyor. Dolayısıyla eklentilerinizi seçerken tabii korkak olmayın istediğiniz hepsini doldurun ama hepsini aynı anda kullanamayacağımızın da farkında olun. 

Bunun yanı sıra oyunun çok basit bir mekanizması ve arayüzü var. Tek olay dengeyi sağlayabilmekte. Zaten hayattaki her şeyin dengeden ibaret olduğunu düşündüğüm için bir iki fail denemeden sonra başarılı bir şekilde ilerleme kaydedebildim. Oyun içinde şu şekilde bir arayüz bulunmakta:

banished: kimdir bu efendi? 5

Zaten Türkçe eklenti olduğu için kolaylıkla her şeyi anlayabiliyorsunuz ama şehir merkezi ve bir takım önemli hususlar var devamlılığın sağlanması için:

  • Şehir Merkezi:
    Belirli bir ilerleme kaydettikten sonra şehir merkezini yapacak kadar kaynağı ancak biriktirebiliyorsunuz. Meslekler ve Beeder arayüzleri oyunun başından bu yana ulaşabileceğiniz arayüzler ama Şehir Merkezi kaydettiğiniz ilerlemeyi görebilmeniz açısından ve diğer sekmeleri de görüyorsunuz fotoğrafta, onları takip edebilmeniz açısından daha düzenli bir veri sunumu olduğu için kesinlikle kurulmasını tavsiye ettiğim bir yapı.
  • Yemek, yemek, yemek:
    Oyunda para sistemi olmadığı için takas usulü üzerine bir yapı var. Gerçi pazar ve ticaret limanını inşa edene kadar yok olmamanız için en önemli husus gıda olayını çözmeniz. Zaten gıdayı çözdüğünüz takdirde diğer her şey çorap söküğü gibi gelişecektir. Bu bağlamda öneri olarak birden fazla gıda kaynağı kurmanızı söyleyebilirim. Yani yalnızca tarlalar yapmayın çünkü kış ve sonbahar mevsimlerinde tarla verimleri bazen sıfıra bazen de çok düşük oranlara düşmekte dolayısıyla bu mevsimlerde stoktan harcamanız gerekmekte ve yaz ile ilkbahar mevsimlerinde yapacağınız stoklama açısından balıkçılık, ( eklenti ile gelen) balık tarlaları, hayvancılık, bahçecilik( meyveler) çok önemli. Oyunun seyrini nüfusunuza göre belirleyin, eğer ev sayısını arttırırsanız nüfusunuzda artacaktır dolayısıyla gıda ihtiyacınız artacaktır. Ve yeni doğan çocuklar belirli bir yaşa gelene kadar( eğer eklentilerle değiştirmezseniz 14 olması lazım ama yanlış hatırlıyor da olabilirim) hiçbir şey üretmeden yalnızca tüketeceklerdir. Dolayısıyla nüfusunuz arttıkça aynı sayıda çalışan ile daha çok üretim yapmanız gerekir ki bu da gıda kaynaklarını çeşitlendirerek çalışanları verimli bölümlendirmeyle mümkündür ancak. İlk 3 denemede 2-3 yıl yaşayıp hepsi öldükten sonra bu kadarını kavrayabilirsiniz zaten. 
  • Mart Kapıdan Baktırır:
    Şöyle ki benim kullandığım eklenti ile evlerde çıra yakılıyor ve böylece yakıt bulma konusunda daha az sıkıntı çekiyorum( ki gerçekçiliğe de gayet uygun) ama eklentisiz haliyle evlerde ısınmak için kömüre ihtiyacınız olacak bunun haricinde de kabana ihtiyaç duyacak saygıdeğer halkınız ve son olarak hastalandıkları taktirde iyileşmek için hastaneye, genel sağlık seviyesini yukarıda tutabilmek için ise şifalı otlara ihtiyaç duyacaklar.
    Sırayla açıklamak gerekirse, çıra elde edebilmeniz için önce odun elde etmeniz gerekmekte ki bunun iki yolu var, ya bir ormancı kulübesi kurarak hem dikim hem yıkım yaparsınız ve böylece çevre ormanlara zarar vermeden yaşlı ağaçlardan ihtiyaçları karşılayıp kesilen kadar geri dikimi gerçekleştirmiş olursunuz ya da ikinci ihtimal doğrudan kaynak toplama özelliği ile çevredeki kaynakları toplayabilir böylece kendinize bina yapımı için de yer açmış olursunuz. Daha sonra bu odunları çıraya dönüştürebilmeniz için oduncu kulübesine ihtiyaç duyacaksınız. Vasıflı bir çalışma için 4 ormancı 1 oduncu gayet yeterli bir sayıdır eğer nüfusunuzun sayısı birazcık az kalıyor ise 2-3 ormancı sayısına da indirilebilir.
    Kömür ile ısınmayı tercih ederseniz ve eklenti yüklemezseniz, oynadığınız haritada bulunan dağ ya da tepelerden birinin yamacına bir kömür ocağı kurmanız gerekir ki bu ocak için de size alet gerekmektedir( mesela eklediğim örnek fotoğrafta benim 64 vatandaşımın aletleri kırılmış ve stokta yeterli alet olmadığı için uyarı bulunmakta.) alet için de yine aynı şekilde demir ya da daha kalitelisi için demir+ kömür gerekmekte.
    Son olarak kaban konusunda, öncelikle bir terzi kurmanız gerekir ki yalnızca 1 çalışan gayet yeterli olacaktır, koyunlardan kırpacağınız yünlerle yün kaban yapabilirsiniz, bir avcılık kulübesi kurarak hep av eti kaynağı sağlayabilir hem de deri kaynağı sağlayabilirsiniz ki deri kabanlar da en kalitesiz ama en çok üretebileceğiniz olarak görünmekte. Eğer hem deriniz hem de yününüz varsa kışlık kaban üretirsiniz, değmesin kimse vatandaşlarınızın keyfine.
  • Şakalar espriler olduğuna göre konumuza geri dönebiliriz  ; kaynakları temelde 3’e en son olarak da 13’e ayırabiliriz;
    Üretilen Kaynaklar (Aletler, Kabanlar, Alkol, Çıra),
    Yiyecekler ( Meyve sebzeler, şifalı otlar),
    Hammadeler (Demir, Taş, Odun)
    Açıklamak gerekirse aletler, maden, terzi, oduncu vb. üretim noktalarında; kaban, kışın soğuktan ötürü hastalanmayı ve ölümü önlemek için; alkol, halkın mutluluk seviyesini( en alttaki yıldızlar) yüksek tutmak için şeftali vb. meyvelerden üretilir; çıra, ısınma maksatlı kullanılır; meyve ve sebzeler, bir sonraki üretim aşamasında kullanılabilirken( mesela alkol üretmek gibi ya da benim kullandığım Orta Çağ eklentisi ile buğdayı değirmenlerde işleyip fırına un göndererek ekmek yapmak gibi) sadece yemek amaçlı da kullanılabiliyor ki başlarda hayatta kalmak için doğrudan ilk seferde tüketmenizi tavsiye ederim; şifalı otlar, halkınızın sağlık seviyesini yüksek tutarak hastalanma oranının düşmesini sağlarken eğer olur da hastalanırsa işe yaramamakta ve hastane ya da klinik gerekmektedir( şifalı ot toplayabilmeniz için de otacı kurmanız gerekir ki başlarda 1 çalışan gayet yeterli olacaktır.); Demir, taş ve odun gibi kaynaklar bina yapımında ya da işlemden geçirerek alet ve çıra üretiminde kullanılmakta. Çevredeki yeryüzü üstündeki kaynakları doğrudan toplayarak elde edebildiğiniz gibi taş ocağı, demir madeni ve ormancı kulübesi kurarak da elde edebilirsiniz ancak taş ocağı ve demir madeni yüksek çalışan sayısı gerektirdiği için tam kapasiteyle çalıştırmak hem zor hem de kaynakların aciliyeti bakımından pek gerekli değildir.
  • Arayüzün Açıklaması:
    Çok basit olan arayüz Türkçe yapınca iyice çıtır çerez oluyor, sırayla;
    Zaman
    Araç- Rapor
    Yerleşim- Ev
    Ortaçağ Yerleşim( Eklenti ile gelir)
    Depo- Pazar- Ticaret
    Şehir Hizmetleri
    Gıda Üretimi
    Kaynak Üretimi
    Temizleme- Yıkım
    Seçenekler
    sekmelerini içermektedir. Bunları zaten açıklamaya gerek yoktur ki illa bir anekdot paylaşmamız gerekiyor ise Ortaçağ eklentisi ile gelen yeni yerleşim yerleri ve yeni mesleklerin( Katedral, 2. ve 3. kat evler, Kasap, Fırın, Su Deposu vb.) işinizi kolaylaştırması ve olayı daha da eğlenceli hale getirmesi çok hoş oluyor. Bunun yanı sıra önceliğinizi yeryüzü üstündeki kaynakları toplama ve bir sürü tarla, balık çiftliği, balıkçı limanı, bahçe, toplayıcı kulübesi kurmanıza vermenizi tavsiye ederim çünkü ilk 4-5 senede açlıktan ölmediğiniz takdirde işi kapıp devamını getiriyorsunuz zaten. İhtiyacınız olduğu kadar nüfusun genişlemesine izin verirseniz ve ev yapımı konusunda nüfus üzerindeki etkisine dikkat ederseniz de tadından yenmez.
  • Son olarak oyunun başlangıç ekranı:
    Başlangıç ekranı derken kastım aslında oyununuzu kurduğunuz ekran yani yeni oyuna basınca çıkan ekran tabii. Şöyle ki;
banished: kimdir bu efendi? 6

Yine Türkçe olmasının azizliğidir ki her şeyi keyfinizce seçebiliyorsunuz. Bundan hariç asıl başlangıç ekranını açıklayacak olursam:

banished: kimdir bu efendi? 7

Bağımsız yapımların en sevdiğim yönü basit ve süper etkili olması zaten. Burada en açıklanabilecek şey eklentiler sayfası ki yukarıda da göstermiştim. Eklentilere girdiğiniz takdirde önünüze çıkan arama çubuğuna istediğiniz kelimeyi yazın böylece size aradığınız konudaki tüm eklentileri gösterecektir. Eklemek istediğinizin de isminin yanındaki kocccaman artıya tıklamanız gayet yeterli olacaktır. Yalnızca eğer yanlış bilmiyorsam eklentiler oyunu kapatıp açmanız halinde işleme girecektir.